Witkleuren in LED verlichting

Witkleuren? Man, waar heb je het over??

In de natuur kennen wij mensen licht en donker en…. that’s it …..toch?

HELAAS, iedere zichzelf respecterende fotograaf kan het u vertellen , in de ochtend kennen wij vooral blauwtinten in het licht en naar mate de dag vordert “draait” het licht langzaam richting rood.

Onze hersenen doen iets met deze informatie die wij van moedertje natuur krijgen.

Het “blauwige” licht zorgt ervoor dat onze hersenen het hormoon Melatonine wordt onderdrukt. Melatonine is behalve een anti-oxidant ook het hormoon dat ervoor zorgt dat wij in een rusttoestand komen en uiteindelijk gaan slapen.

Een belangrijke tegenhanger van deze Melatonine is Cortisol. Een stresshormoon dat onder invloed van met name “blauw” licht wordt “aangemaakt” in onze hersenen. Dit Cortisol zorgt ervoor dat ons lichaam juist alert is en wakker. Rond het middaguur is de intensiteit van het (zon)licht het felst. Naar mate de middag begint en de avond in zicht komt wordt het natuurlijke licht steeds roder en zal het uiteindelijk donker worden, maar dat wist u al! Het roder wordende licht en de afnemende intensiteit van het licht zorgt ervoor dat wij, meer, Melatonine gaan aanmaken en uiteindelijk zo moe worden dat wij gaan slapen.

 Van de natuur het gebouw in:

Vele van ons werken en wonen helaas niet in de natuur maar in een gebouw. Als de architect van dit gebouw rekening heeft gehouden met onze lichtbehoefte heeft hij of zij ervoor gezorgd dat er voldoende daglicht in het gebouw komt. Veel en vooral hoge ramen die ervoor zorgen dat het licht lekker ver in het gebouw kan binnendringen.

Echter…. Hoe goed een architect ook zijn best heeft gedaan, er zullen altijd delen zijn waar simpelweg weinig licht kan komen. Ook de donkerdere dagen in ons land helpen niet mee. Op de donkerdere plekken van het gebouw moeten wij zorgen voor goed en voldoende kunstlicht. “Goed” betekent in deze de juiste kleurtemperatuur, en de juiste Colour Rendering Index of kort “CRI”.

CRI:

Is het “bestanddeel” in het (kunst)licht dat voor de kleurweergave van de objecten om ons heen zorgt. Goed voorbeeld hiervan: u bekijkt een donkere broek achterin een winkel waar u het echt moet doen met alleen kunstlicht. U vraagt zich af: “is dit een donkerblauwe of een zwarte broek?” U loopt naar de voorzijde van de winkel waar daglicht de winkel binnenkomt en daar zie u het: het is toch een donkerblauwe broek!!

Het kunstlicht achterin deze winkel heeft naar alle waarschijnlijkheid een vrij lage CRI waarde (bijvoorbeeld 70). De CRI waarden gaan van “0” tot “100” waarbij de waarde 100 vergelijkbaar is met het licht dat wij van moeder natuur kennen.

Wilt u een redelijk tot goede CRI in het kunstlicht hebben zorg er dan voor dat u een CRI waarde van 80+ aanschaft. Vindt u het erg belangrijk om een erg goede weergave van de kleuren om u heen te creëren, zorg dan voor een CRI die zo dicht mogelijk bij de waarde van 100 komt. (Retail, geriatrische psychiatrie, drukkerijen, reclamebureaus en ga zo nog maar even door)

Kleurtemperatuur:

“Witkleuren” die wij gebruiken in het kunstlicht worden aangeduid in graden Kelvin.

2700 graden Kelvin ervaren wij mensen als gezellig licht en neigt naar het “roodspectrum”. 6000 graden Kelvin is héél wit en neigt naar het “blauwspectrum”

2700 Kelvin of 6000 Kelvin zegt voor alle duidelijkheid helemaal niets over de CRI waarde. De CRI waarde kan bij beide varianten laag of hoog zijn.

Referentiemateriaal:

U heeft vast we eens een fluorescentiebuis (TL) in uw handen gehad. Op deze TL buis staan altijd een paar cijfers, bijvoorbeeld 830 of 640, er zijn vele varianten van, meestal 3 cijfercombinaties, mogelijk.

We nemen een 830 TL buis als voorbeeld: de “8” zegt iets over de CRI waarde, namelijk dat deze een waarde van 80-89 vertegenwoordigt. De “30” betekent dat deze TL buis een witkleur heeft van 3000 Kelvin. Dit zijn de iets “gezelligere” TL buizen.

Momenteel is de trend om “840” buizen aan te schaffen in kantooromgevingen omdat deze iets blauwer zijn en daarom voor een beter contrast zorgen, en …. er wordt meer cortisol aangemaakt waardoor de mensen die eronder werken “wakkerder” blijven.

Ook komt 4000 Kelvin dichter bij het daglicht waardoor het contrast met “buiten” minder groot wordt.

Welke witkleur moet ik nu kiezen?

Dat hangt van vele factoren af, zoals bijvoorbeeld: Welke functie heeft de ruimte, en wat zijn de activiteiten die worden uitgevoerd in de ruimte?

Uiteraard adviseer ik u graag omtrent de verschillende mogelijkheden.

Is het ook mogelijk verlichting aan te schaffen waarvan ik de kleurtemperatuur kan aanpassen? Jazeker, ook dit is tegenwoordig mogelijk.

In mijn volgende blog ga ik het hierover hebben, samen met de instelbaarheid van de intensiteit van het kunstlicht.

lichtkleuren-1d42be3ab-fe25-460e-b2e9-b20cab62398f

Video's